Slaapproblemen

Waarom slapen?

De hoeveelheid slaap die iemand nodig heeft hangt af van de leeftijd. Slaaponderzoek heeft uitgewezen dat, bij volwassenen, de gemiddelde slaapduur 7½ uur bedraagt. 65% van de mensen heeft zeven à acht uur slaap nodig.Er zijn echter mensen die al uitgerust kunnen zijn na 4 uur, maar er zijn ook mensen die er 11 uur voor nodig hebben. Veel hangt af van de kwaliteit van de slaap. Wie aan enkele uren slaap genoeg heeft, slaapt over het algemeen zeer intensief. Als je overdag geen klachten hebt over vermoeidheid, dan slaap je voldoende.

Wanneer men ouder wordt, daalt doorgaans het aantal uur dat men nodig heeft om te slapen. Wat men ook merkt is dat men op de oude dag minder goed slaapt (minder diep en lang).

Door te slapen rust men uit, waardoor men de volgende dag goed kan functioneren. Wie niet goed heeft geslapen, zal zich minder kunnen concentreren, prikkelbaarder zijn, minder kunnen genieten van leuke dingen,…

Hoe ziet de slaap eruit?

Er zijn drie toestanden waar de mens kan in verkeren:

  • Waaktoestand. Wanneer men wakker is.
  • REM-slaap (Rapid Eye Movements). Dit is de toestand waarin men verkeert als men droomt. Deze slaap wordt gekenmerkt door het optreden van fasen van snelle, onwillekeurige oogbewegingen. De spieren verkeren in een ontspannen toestand zodat ze de persoon beschermen tegen de uitvoering van de droom.
  • NREM-Slaap (Non-Rapid Eye Movements). 75% tot 80% van de nachtelijke slaap bestaat uit NREM-slaap. Deze toestand bestaat uit vier stadia met een verschillende hersenactiviteit.

De volledige slaap wordt gekenmerkt door het optreden van vier tot zes slaapcycli. Een slaapcyclus bestaat uit een opeenvolging van de vier NREM-stadia, gevolgd door een episode van REM-slaap. De REM-episodes duren langer en zijn intenser naar het einde van nacht toe.

Slaapproblemen

Als men een keertje minder slaapt, dan is dat op zich niet zo erg. Het lichaam haalt die ‘verloren uren’ wel in door de volgende keer wat dieper te slapen. Men spreekt pas van slapeloosheid (insomnie ) wanneer iemand zonder duidelijke reden meer dan 3 weken lang last heeft om in slaap te raken of ’s nachts geregeld wakker wordt en wanneer dit moeilijke slapen leidt tot een minder goed functioneren overdag. Als dit het geval is, dan moet men contact opnemen met de huisarts of met een andere hulpverlener.

Slaapapneu is een stoornis waarbij de ademhaling tijdens het slapen kort stopt omdat de luchtwegen geblokkeerd raken. Dit kan soms meer dan 20 keer op 1 uur voorkomen. Slaapapneu gaat meestal gepaard met hevig snurken. Het is mogelijk dat iemand met slaapapneu zich niets herinnert van deze ademhalingspauzes tijdens de slaap. Overdag zijn deze mensen slaperig omdat ze onvoldoende lang diep slapen. Deze mensen kunnen overdag ook lijden aan hoofdpijn, hoge bloeddruk, concentratievermindering, geheugenverlies, impotentie,… Slaapapneu komt vaker voor bij mensen die zwaarlijvig zijn.

Hypersomnie is een aanduiding voor overmatig slapen. Deze mensen voelen zich overdag buitengewoon slaperig. Dit kan leiden tot ernstige problemen (tijdens het werk of achter het stuur in slaap vallen).

Parasomnie is een woord dat alle bijverschijnselen aanduidt die zich tijdens het slapen kunnen voordoen.
Slaapwandelen komt vooral voor bij kinderen tussen 5 en 12 jaar. Ook volwassenen kunnen echter slaapwandelen. Oorzaken van slaapwandelen kunnen spanningen zijn, oververmoeidheid of alcoholgebruik. Bij kinderen verdwijnt het slaapwandelen meestal in de puberteit.
Nachtmerries komen meestal bij kinderen voor. Nachtmerries bij volwassenen zijn meestal te wijten aan onverwerkte traumatische ervaringen.
Bedwateren bij kinderen verdwijnt meestal rond de leeftijd van 6 jaar. In sommige gevallen is medische hulp nodig.

Stoornissen van slaap- en waakritme. Mensen hebben een biologische klok die verloopt volgens een circadiaans ritme van 24-28 uur. Mensen die teveel uit dit ritme geraken door bijvoorbeeld shiftwerk, kunnen hierdoor uitgeput geraken.

Wat kan men doen om beter te slapen?

De tien stappen gaan ervan uit dat iemand nog voldoende kracht heeft om actief de eigen geestelijke gezondheid te versterken. Als iemand die kracht niet meer heeft, dan moet hij een professionele hulpverlener raadplegen.

Op deze website vind je bij de verschillende stappen veel informatie, tips en opdrachten. Bekijk zeker eens:

Log je in op onze online werkplek en ontdek tips om je eigen geestelijke gezondheid te bewaken.

Meer weten?